DİŞLER NASIL FIRÇALANIR

AĞIZ BAKIMI NASIL OLMALIDIR


Çoğu insan bildiğini zanneder
Çoğu insan diş fırçaladığını zanneder
Fakat doğru bilgiye sahip olmadığı için dişlerini temizleyemez ve fayda göremezler

Bu sebeple diş fırçalamanın faydasız olduğunu düşünürler ve dişlerini maalesef kaybederler.
Bu sayfa  doğru diş fırçalamayı ve ağız bakımını anlatmak için hazırlanmıştır..

Dişlerinizi fırçalayın
Bu sayfa şu başlıklar hakkında bilgi içerii:
Diş fırçası nasıl seçilir
Diş macunu nasıl seçilir
Diş nasıl fırçalanır
Sık sorulan sorular
Dil nasıl fırçalanır
Diş ipi nasıl kullanılır
Ağız duşu gereksizdir


dişler nasıl fırçalanırDİŞ FIRÇASI SEÇİMİ

1- ORTA SERT
2- KÜÇÜK
3- SEYREK KILLI OLMALIDIR
Eskimiş diş fırçası Sıkı kılları olan kötü diş fırçası iyi diş fırçası
       Solda: Aslında orta sert olmasına rağmen diş fırçası 3-4 aylık ömrünü doldurmuştur. Yumuşamıştır. Temizlik yapma özelliği kaybolmuştur.
         Ortada: İyi bir diş fırçasının kıllarının seyrek olması gerekir. Fakat bu fırçanın kıllarının sıkı olduğuna dikkat ediniz. Bu fırça birikintileri diş aralarından çıkaramayabilir
          Sağda: Seyrek kıllı- orta sert ve küçük bir diş fırçası en uygun olanıdır. Kıl demetleri arasındaki boşluk diş aralarından birikintileri vakumlayarak çıkarabilir.


            Yukarıda, sağdaki resimde görüldüğü gibi fırça kıllarının eskimeyi takip etmek için renkli yapılması abartıdır, diş fırçasını satın almak için tercih sebebi değildir.
             Türk malı diş fırçaları mükemmele en yakın olanlardır. Örneğin Banat orta sert fırçalar ithal olanlardan daha fazla temizlik yapabilir.
             Diş fırçasının sapının 2 açılı, 5 köşeli, 8 yuvarlaklı, 2 köşegenli, olması kafa karıştırıcı ticari pirim teşebbüsleridir. Hiç bir pratik avantajı yoktur. Tam tersine olarak diş fırçasının fiyatını artırmakta topluma ulaşmasını zorlaştırmaktadır. Diş fırçasının sapında olabilecek minör avantajları görmezden gelmekte fayda vardır.
             
ortodontik tedavi görenlerin diş fırçası Banat-diş fırçası
Ağzında ortodontik tel veya köprü bulunan bireyler için gerekli olan fırça budur.
Sağ tarafta "Banat
orta sert compact" diş fırçası görülmektedir.

Diş fırçasının üzerinde "orta sert" veya "medium" ifadesi bulunmalıdır.
              Büyük diş fırçaları arka (azılar) bölgesine girmeyeceği için arzu edilmez. Yıllarca büyük diş fırçası kullananların ön dişleri sağlıklı fakat azılar grubu çürük olabilir.
              Diş fırçasının ömrü 3-4 aydır. Maalesef piyasamızda çok satan, pahalı meşhur markaların ömrü 2-3 gündür.
              İthal edilmiş pahalı diş fırçalarının maalesef hiç bir üstünlüğü olmayan çabuk eskiyen, temizliği tam olarak yapamayan fırçaları olduğu görülmektedir.
             El ile tutularak kullanılan normal diş fırçaları elektrikli diş fırçalarından daha iyi temizlik yapar. Elektrikli diş fırçaları zihinsel ve bedensel engelli bireyler, yatalak yaşlı hastalar, 4 yaş altı çocuklar için oyun amaçlı olarak uygundur.
            Fırça kılları arasında çok sayıda mikroorganizma çoğalabilir. Bu sebeple fırçalama bittiğinde diş fırçası yıkanır ve kurumasına izin verecek şekilde bir bardak içerisinde bırakılır. Diş fırçalarını kapalı bir kap, tüp, kutu veya kapaklı ambalajında saklamak yanlıştır.

DİŞ MACUNU SEÇİMİ

1- FLORLU
2- UCUZ OLMALIDIR
 
Diş macunlarında flor dışında 1) deterjanlar, 2) aşındırıcılar ve 3) tatlandırıcılar bulunur.
        Bir diş fırçalama işleminde elde edilen toplam faydanın %89-91 kadarı diş fırçası ve fırçalama tekniğinin doğru olması ile gerçekleşir, diş macununa zannedilenden daha az pay düşmektedir. Bu sebeple gereğinden fazla seçici davranmamalıdır.
        Esas olan diş macununun ne olduğu değil, diş fırçası ve diş fırçalama zamanlamasıdır.
        Piyasamızda mevcut diş macunlarının içerisindeki flor konsantrasyonu yaklaşık olarak birbirine eşittir veya yakındır. Bu sebeple en ucuz diş macunu normal bireyler için yeterlidir.
        Mevcut diş macunlarının tatlandırıcı ve renklendirici oranlarını değiştirip sanki başka bir macunmuş gibi satıldığını görmek mümkündür.
        İçerisine beyazlatıcı olarak aşındırıcı toz konulduğunu görmek mümkündür. Bu durumda halkın dişlerinin mine yüzeyleri uzun yıllar sonra aşınmakta, kamaşmalar ortaya çıkmaktadır.
        İthal edilen diş macunlarının piyasamızdakilere kıyasla (kafa karıştırmaktan başka) hiç bir üstünlükleri yoktur.
        Dişlerin nasıl çürüdüğü adım-adım burada resimlerle anlatılmıştır. Diş çürümesi.
        Diş macunu bulunamadığında, dişler su ile fırçalanmalıdır. Macun yerine sabun kullanılması durumunda diş etinde mikro çatlaklar oluşabilir.
        Televizyon reklamlarında sunulan ürünlerin gerçek ile ilişkisi zayıftır, bir çok reklam ticari pirim talebi sebebiyle abartıdan ibarettir.
        Kimyasal kompozisyonu birbirine çok yakın iki diş macunundan bir tanesinin etkisinin 1 gün devam edip 8-10 tane ilave etkisinin bulunuyor olması hiç inandırıcı değildir.
        Flor hakkında zehirli olduğu yolunda dedikodular vardır. Sabunsuların zehirli olduğuna ilişkin de dedikodular vardır. Bunlar "yönlendirilmiş abartı"dır. Florlu diş macunu kullanınız.
        Çok özel formülasyonu olan bazı diş macunları çok özel diş hastalıklarında kullanılsın diye üretilmiştir. Aslında temizlik yapsın plakları engellesin diye değil, hedef aldığı bazı ağız hastalıklarını iyileştirsin diye üretilmiştir. Maalesef halk bilgilendirilmediği için ve diş macunu kutularında prospektüs bulunmadığı için insanlar bunu günlük diş macunu gibi her gün kullanmaktadır. Böylece hem sağlıklarına zarar vermektedir hem de ağızlarında yeterli plak temizliği gerçekleşmemktedir. Pahalı ve ilaçlı diş macunları (hekim tersini söylemediyse) her gün kullanılmaz.
(NOT: Diş macunu kutularının içine resimli prospektüs konulmalıdır. Halkımız diş fırçalama yöntemlerini buradan öğrenmelidir. Bu teklifimi yıllardır sağlık bakanlığı dahil sayısız kuruma iletiyorum. Umarım bir gün sesimi duyuracağım)



DİŞ FIRÇALAMA İŞLEMİ


1- UYUMADAN ÖNCE ve KAHVALTIDAN SONRA
2- YUKARI-AŞAĞI YÖNDE
3- ÜÇ DAKİKA DEVAM ETMELİDİR
                      
        Diş macunu diş fırçasının üzerine bir nohut büyüklüğünde sıkılır. Diş nasıl fırçalanır
        Bu sırada diş fırçasının ıslak olması gerekmez.
        Yemekten hemen sonra diş fırçalama yapılabilir beklemeye gerek yoktur. Yemekten sonra diş fırçalamadan beklenmesi yolunda bir  hurafe vardır. Bu doğru değildir.
        Gece uyumadan önce yapılan diş fırçalama ÇOK değerlidir.
        Kahvaltıdan önce diş fırçalamaya gerek yoktur, sonrasında gerek vardır.
        3 dakikadan kısa fırçalamak en siık yapılan hatadır. Bu insanlar  "ben dişlerimi fırçalamış olmama rağmen dişlerim çürüyor" diyerek hekime müracaat ederler.
        İkinci sıklıkla yapılan en büyük hata yumuşak diş fırçası kullanmaktır.
        3 dakikadan kısa fırçalayanlar fırçalamamış kabul edilmelidir. Diş fırçalamak nasıl olur
        Bir çok diş fırçalama tekniği vardır. Bass, Roll, Yatay ovma, Stillman, Charters teknikleri. Hepsinin ortak özelliği YUKARI AŞAĞI yönde haraketi kullanmaktır. YATAY yönde hareketten uzak durmaktır. Elips çizmek, daire çizmek, sayı ile diş fırçalamak gibi bu konuda detaylarda boğulmaya gerek yoktur. Yukarı-aşağı prensibine uymak yeterli olabilir.
        Diş fırçaladıktan sonra ağızdaki bakteri sayısı azalmaz. Artar. Çünkü diş fırçasının yerinden kaldırdığı bakteriler salyaya geçer. Bu sebeple ağız su ile bol yıkanmalıdır.
        Diş fırçalamaya henüz başlamadıysa veya fırçalamadan uyuduysa, çocuğun ağzına bir parça beyaz peynir kırıntısı bırakılmalıdır. Bu peynir salya içerisinde dağılarak ağızın asitleri kısmen tamponlar, çocuğu çürükten zayıfca koruyabilir,
        Fırçalamaya henüz başlamamış çocuklarda biberon veya şekerli sıvı besinlere (bal, reçel vs) batırılmış emzik vermek toplumumuzda bir gelenek olmuştur. Bu davranış dişlerin erken çürümesine sebep olur.
Yanlış diş fırçalamak
Yanlış
Doğru diş fırçalamak
Doğru



DİŞ FIRÇALAMA ÜZERİNE SIK SORULAN SORULAR   


FIRÇALARKEN DİŞ ETİ KANAMASI NE DEMEKTİR NE YAPILMALIDIR ?
Muhtemelen diş eti iltihabı (gingivit) vardır. Yumuşak (seyrek, kısa, etkisiz) diş fırçalayan insanlarda (diş eti iltihabına bağlı olarak) diş eti kanaması olur. Diş eti iltihabı çok sayıda insanda az veya çok belirli aralıklarla ortaya çıkan hayati tehlikesi olmayan bir rahatsızlıktır. genellikle diş eti kanadığı için birey kanamasına engel olmak için fırçalamaktan vaz geçer. Bu durumda gingivit artar. Olay giderek ağırlaşır ve içinden çıkılmaz şekile dönüşür.
        Kanamasına rağmen ısrarlı fırçalanırsa ertesi gün kanama kaybolacaktır. Kaybolmuyorsa diş hekiminin taş ve plak (diş) temizliği yapması ile tamamen iyileşir.   

DİŞ ÇÜRÜMESİ SOYDAN GELİR Mİ?
Hayır soydan gelmez.
Genellikle anne baba fırçalamıyorsa çocuk da fırçalamayı öğrenemeyecektir. Dolayısıyla anne babanın ağızı bakımsız da çocuğunda dişleri çürüyecektir. Bu durum soya çekim değildir. Dişler bu şekilde çürürler.   

NEDEN YUMUŞAK FIRÇALAR ÖNERİLMEZ?
Bakteri plakları, tabakların üzerine bulaşmış yağ tabakasına benzetilebilir. Yağlı bir tabağın üzerindeki tabakayı pamuk parçası ile temizlemek yetersizdir. Fakat bir bez veya sünger daha kolay temizlik yapar. Diş yüzeyindeki sümüksü bakteri plakları da böyledir. Yumuşak diş fırçaları temizliği eksik ve geç yapar. Kıllar diş arası yüzeylere girmeye zorlandığında, diş fırçasının kılları kendi üzerine katlanarak arayüz temizliğini eksik yapar. Birey bunun farkında olmayacağı için dişlerini temizlediğini zanneder, halbuki temizleyemez. Böylece yumuşak diş fırçası aslında fayda değil zarar vermiş olur.   

ÇOCUĞUN DİŞ MACUNU ÖZEL MİDİR?
Aslında çocuklar diş fırçalarken macun yutmuyorsa, bilinci yerindeyse sorun yoktur. Erişkein diş macunları kullanabilirler. Eğer çocuk diş fırçalarken ağzındalki macunu yutuorsa yutulmasında mahzur olmayan çocuk diş macunlarından kullansa iyi olur.

ÇOCUĞUN DİŞ FIRÇASI ÖZEL MİDİR?
Biraz küçük olsa belki çocuk daha kolay kabullenebilir. Çok önemli bir konu değildir. Esas olan fırçalama zaman ve tekniğidir.

ÇOCUKLAR DİŞ FIRÇASINA KAÇ YAŞINDA BAŞLAMALIDIR
Bazı kaynaklara göre 2, bazı kaynaklara göre 4 yaşında diş fırçalamaya başlanabilir. Halbuki çocuk ne kadar erken tarihte diş fırçasına başlayabiliyorsa o kadar iyidir. Diş fırçalamaya oyun oynamak anlamında meyilli olan bir çocuk, yaşı gelmediği için engellenmemelidir. Yaşı ne kadar küçük olursa olsun çocuğun eline diş fırçası verilmesinde mahzur yoktur.   Teşvik edilmelidir.

ÇOCUK FIRÇALAMAK İSTEMİYORSA NE YAPMALDIR?
Çocuğun diş fırçalamaya başlatılmasında dolaylı-ısrarsız yöntem izlenmelidir. Anne ve baba gece yatmadan önce çocuğun önünde diş fırçalamaya başlar, çocuğun fırçası kendisinin alabileceği bir yere bırakılır, çocuğa dişini fırçalaması söylenmez. Anne ve babasının diş fırçaladığını gören çocuk birinci defada değilse bile ilerleyen günlerde mutlaka diş fırçasını eline alıp anne ve babasını taklit edecektir. Tabi önce ebeveynin diş fırçalıyor olması gerekir. Belki elektrikli diş fırçası oyun olarak denenebilir. Fakat elektrikli diş fırçalarının eksik ve zayıf temizlik yaptığını bilmek gerekir.





DİL FIRÇALAMA İŞLEMİ

1- HER DİŞ FIRÇALAMADAN SONRA GEREKİR
2- ÖZELLİKLE AĞIZ KOKUSUNU ENGELLER

Dil fırçalamak Murat AydınDil fırçalamak özellikle ağız kokusu (halitosisi) engeller. Dil sırtına toplana bakteri ve proteinler burada Tip 1 ağız kokusuna sebep olurlar. Dilin kazınması ve dil kazıyıcıları yerine fırçalanması daha doğrudur. Her diş fırçasından sonra dil fırçalanmalıdır. Arkadan öne doğru bastırmadan dilin sırtı fırçalanır Özel dil fırçası bulunamazsa diş fırçası ile de dil fırçalanabilir.
Ağız kokusunda ilk neler yapılabilir
Ağız kokusu eserleri
Ağız kokusunda bu günkü durum       
Ağız kokusu soru-cevap
Ağız kokusu nasıl ölçülür
Ağız kokusu nasıl tedavi edilir





DİŞ İPİ


1- AĞZINDA ORTODONTİK TEL ve KÖPRÜ TAŞIYANLAR İÇİN DAHA ÖNEMLİDİR.
2- KEMAN YAYI HAREKETİ YAPILMAMALIDIR

        En önemli kural: keman yayı hareketi yaptırmamaktır. Bu hareket dişlere şiddetli hasar verir. Kamaşmalar başlamasına sebep olur.
        Normal bireyler için kullanılacak diş ipinin herhangi bir özelliği olması gerekmez. Diş ipinin mumlu veya florlu olması çok değerli olmayan pratikte bir avantaj sağlamayan bir detaydır. Temiz bir dikiş ipliği bile bir defa kullanılıp atılmak şartı ile diş ipi olarak kullanılabilir.

Diş ipi nasıl kullanılır
Diş ipi nasıl kullanılır
        Büyütüldüğünde süngerimsi ve kalınlaşan elastik yapıya sahip diş ipleri piyasamızda bulunmaktadır (solda). Bu diş ipin ince kısmını normal diş ipi gibi kullanıp süngerimsi kısmı köprü gövdesinin altından  geçirilerek doğal dişlere dokunmadan keman yayı hareketi yapılmalıdır.
        Diş ipi kullanmak, ipi iki diş arasına soktuktan sonra keman yayı hareketi yapmadan dişlerden bir tanesine yaslayarak çıkartmak ve bu hareketi her diş için tekrarlamaktan ibarettir. (sağda) Bu diş ipi kirlenir, atılmalıdır tekrar kullanılmaz.




AĞIZ DUŞU (?)

Ağız duşunun mikrobiyolojik bakımdan hiç bir hükmü yoktur.

        basınçlı su püskürten ve sözümona diş plağını temizlediği iddia edilen, ticari gayretlerle abartılan ürünler piyasamızda satılmaktadır.       
        Diş fırçası kullanarak bile yerinden yeterince kaldırılamayan bakteri plaklarını su püskürterek uzaklaştırmayı düşünmek iyimserlik olur.
        Diş fırçası ile karşılaştırmalı yapılmış ve diş fırçasında üstün olduğu gösterilmiş hiç bir yayın bulunmadığı için ağız duşu ismi verilen su püskürtücüler gerekli değildir.






Kaynak: Aydın M. Diş fırçalamak Bölüm 7. Ağız Mikrobiyolojisi. Editörler; Aydın M, Mısırlıgil A.  2012, MN Nobel Kitap evi, Ankara


Marifetlerim             Murat Aydın Diyorki             Ziyaretçi defterim               Ana sayfa

Ziyaretci sayısı:
free web counter
Bu sitede okuduklarınız muayene ve tedavi yerine geçmez.